Ekonomi

ABD dolarındaki ilk kadın 2028’de olacak

Emre ERGÜL

Amerika Birleşik Devletleri bir unsuru imzalamaya hazırlanıyor. Tedavüldeki 7, tedavüldeki 5 banknotta hep erkek fotoğrafı kullanan ülke, ilk kez bir kadını ‘paranın yüzü’ yapacak. O bayanın adı Harriet Tubman. 20 dolarlık banknotların üzerine Amerikan tarihinin en değerli kadın hakları savunucularından biri olan Tubman’ın adı basılacak.

Bahsi geçen banknotların önü şimdi eski lider Andrew Jackson’ın bir fotoğrafıyla süslendi. Banknotun ön yüzüne Tubman’ın fotoğrafı konulursa, arka yüzüne Jackson’ın fotoğrafı konur. Biden 2024 Başkanlık seçimlerini kazanırsa yeni 20 doların 2028’de piyasaya sürülmesi beklenirken, ABD Lideri Joe Biden işe başlar.

“İlk kadın Amerikan doları” fikri, kendilerine “20’li yaşlarda kadınlar” adını veren kadın hakları aktivistleriyle ilgilidir. 2015’in başlarında bu kar amacı gütmeyen kuruluş, Amerikan tarihindeki en değerli 15 kadının isimlerini yayınlayarak bir internet anketi yaptı. 10 haftalık oylamada Harriet Tubman’ın en çok oyu aldığı sırada “20’li Yaşlardaki Kadınlar”, 12 Mayıs 2015’te ABD tarihinin ilk siyahi lideri olan Barack Obama’ya bir teklifte bulundu: ABD faturasındaki ilk kadın ve ilk siyah insan. Dönemin Hazine Bakanı Jacob Lew aleyhine yürütülen kampanyalar da sonuç vermiş ve 2020 yılında Amerikalı kadının kurtuluşunun 100. yılında Tubman ile birlikte 20 dolarlık banknotların piyasaya sürülmesi gündem olmuştu.

Ancak Obama’nın gitmesi, Donald Trump’ın liderliği ve bürokrasisiyle 2020’de bu hayal gerçekleşmedi. Ancak Joe Biden’ın seçilmesiyle birlikte “Tubman banknotu” fikri yeniden manşetlere taşındı. Biden’ın sözcüsü 25 Ocak 2021’de “Hazine Bakanlığı yeni 20 dolar için çalışmalara başladı” dedi.

Amerikan basınına göre yeni 20 doların kaderi 2024 Başkanlık seçimlerine bağlı. Biden bir kez daha kazanırsa süreç hızlanacak; Nihai tasarımına 2026 yılında karar verilecek olan Tubman ile 20’ler, 2028 yılında vizyona girecek.

50 kuruş ve 50 TL’lik banknotlarda Türk hanımı

Cumhuriyet tarihinde Türk Lirası’na fotoğrafı basılan ilk kadın etnolog Sabiha Tansuğ’dur. Tansuğ, 1968 yılında “Anadolu Kadın Manşetleri Sergisi”ni açmıştır. Dönemin Darphane Müdürü Sait Tanaçan, Tansuğ’un “Ankara Gelin Başlığı” fotoğrafından etkilenerek 1971 yılında 50 kuruşa bastırmıştır. TL banknotların arka yüzünde yer alır. 2009’dan beri 50 TL’de olan Aliye, ülkemizin ilk kadın filozofudur. 1862 yılında İstanbul’da doğan müellifin bazı eserleri Fransızca ve Arapçaya çevrilmiştir. Aliye 1936’da öldü.

Harriet Tubman kimdir?

Gerçek adı Araminta Ross… 1822’de Maryland’de doğdu ve 1913’te New York’ta öldü. Kölelik karşıtı ve Konfederasyona karşı çalışan ve Amerikan İç Savaşı sırasında Birlik için casusluk yapan bir hemşireydi. 13 yaşında “sahibi” tarafından kafasına aldığı darbe nedeniyle hayatı boyunca baş ağrısı ve narkolepsi şikayeti yaşadı. Bu olay, 20 yaşında köleliğe karşı isyan etmesine neden oldu. 1862’de Güney’de silahlı bir eylemde Carolina, 700 köleyi serbest bıraktı. ABD tarihindeki en saygın kadın hakları savunucularından biridir.

Madeni parada yalnızca ABD’li bayanlar yer alır

Amerikan banknotlarında kadın yer almazken, madeni paraların üzerine iki hanımın portreleri basıldı. İlki Susan B. Anthony idi. Anthony ile 1981’in ortalarında, 1979’da basılan 1 dolarlık dolar “dikkat çekmedi.” Başka bir bayan, Kızılderili Sacagawea idi. Sacagawea altın paraları 2000-2008 ortalarında kullanıldı.

Banknotun üzerindeki portreye kim karar veriyor?

Banknot değişimi elbette liderler tarafından başlatılan bir süreçtir. Kongre ve Senato’nun onayından sonra ABD Hazine Bakanı’nın son imzasıyla karar alınır. Federal yasaya göre, yaşayan bir kişinin fotoğrafı Amerikan banknotlarının üzerine basılamaz.

Mevcut banknotların 5 lideri ve 2 kurucusu vardır.

Piyasadaki ABD dolarının üzerinde, tamamı erkek olan 5 eski liderin ve ülkenin kurucu üyelerinden 2’sinin fotoğrafları var: George Washington, Thomas Jefferson, Abraham Lincoln, Alexander Hamilton, Andrew Jackson, Ulysses S. Grant ve Benjamin Franklin. Şu anda kullanılmayan 500, 1000, 5000, 10000 ve 100000’lik banknotların üzerinde eski liderler ve hazine bakanlarının fotoğrafları yer alıyordu. 1945 yılında üretimi durdurulan bu banknotlar 1969 yılına kadar piyasada kullanıldı. İşte ABD doları:

1 Dolar – George Washington 1 Doların üzerinde fotoğrafı olan George Washington, Amerika Birleşik Devletleri’nin ilk lideriydi. Banknot ilk olarak 1862’de Hazine Bakanı Salmon P. Chase’in bir fotoğrafıyla basıldı. Washington’ın fotoğrafı banknota girince takvimler 1869’u gösteriyordu.

2 Dolar – Thomas Jefferson 2 Dolarlık banknot ilk olarak 1862’de ülkenin kurucularından biri olan Alexander Hamilton’ın bir fotoğrafıyla basıldı. Amerika Birleşik Devletleri’nin üçüncü lideri Thomas Jefferson, 1869’da 2 dolarlık banknota girdi.

5 Dolar – Abraham Lincoln 5 Dolarlık banknot ilk olarak 1914’te Amerika Birleşik Devletleri’nin 16. Başkanı Abraham Lincoln’ün bir fotoğrafıyla basılmıştır. O zamandan beri değişmedi.

10 Dolar – Alexander Hamilton Bu banknot, 1914’te ülkenin 7. Lideri Andrew Jackson’ın bir fotoğrafıyla tanıtıldı. 1929’da banknot değiştirildi ve üzerine ülkenin kurucularından eski hazine bakanı Alexander Hamilton’ın fotoğrafı yerleştirildi.

20 Dolar – Andrew Jackson İlk 20 Dolarlık banknotun basıldığı ve üzerinde ülkenin 22. ve 24. Lideri Grover Cleveland’ın bulunduğu yıl 1914’tü. 1929’da Andrew Jackson’ın fotoğrafı banknotun üzerine yerleştirildi.

50 Dolar – Ulysses S. Grant ABD’nin 18. Lideri Ulysses S. Grant, ilk basıldığı 1914 yılından bu yana 50 Doları süslüyor.

100 Dolar – Benjamin Franklin Ülkenin kurucularından biri olan Benjamin Franklin hiçbir zaman Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olmadı. Franklin, 1914’te basıldığından beri 100 doların yüzü oldu.

500 $ – William McKinsley William McKinsley, Amerika Birleşik Devletleri’nin 25. Başkanıydı. 1918-1945 ortalarında basılan banknot, 1969 yılına kadar tedavülde kaldı.

5.000 $ – James Madison’ın 500 $ ve 1000 $’ lık banknotlarla bire bir kaderi vardı. Üzerinde 4. Lider James Madison vardı.

1000 dolar – Grover Cleveland Bu senet de 1918-1945’in ortalarında 500 dolara basılmıştı. Eski Lider Grover Cleveland’ın bir fotoğrafını içeriyordu.

10.000 Dolar – Salmon P. Chase 1918-1945 ortalarında, 1969’a kadar kullanılan ve sadece bir dönem hazine bakanlığı yapan Salmon P. Chase’in fotoğrafının yer aldığı 10.000 Dolarlık banknotlar.

100.000 Dolar – Woodrow Wilson 28. Lider Woodrow Wilson’ın portresini taşıyan 100.000 Dolarlık banknot hiçbir zaman yayınlanmadı, ancak Federal Rezerv tarafından “altın sertifika” olarak kullanıldı.

hazrohaber.xyz

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

| En Güncel Haberler |
Başa dön tuşu